Een forum maken met Kunena voor Joomla

1. Inleiding

Dit artikel legt uit hoe je met een of meer Joomla-extensies uit de 'Kunena-familie' een forum kunt opzetten op een Joomla-website. Het gaat niet in op alle mogelijkheden en details rondom het inrichten van zo'n forum maar beschrijft hoe je met Kunena een niet al te complex maar wel werkend forum opzet, en dat is niet heel ingewikkeld.

Wat is een forum?

• de toegang tot het forum regelen (in samenhang met het standaard toegangsniveaus die al beschikbaaar zijn in Joomla);
• een onderwerp (topic) starten;
• een reactie (post) plaatsen;
• onderwerpen en topics indelen in categorieën zodat er structuur en overzicht ontstaat;
• modereren van een forum, hetgeen staat voor het beheren en - waar nodig - in goede banen leiden van discussies met bijvoorbeeld de mogelijkheid voor een moderator om reacties te verwijderen en topics te verplaatsen naar een andere meer passende categorie.

3. Vooraf te maken keuzes

• het forum is onderdeel van een Joomla-website versie 5.x;
• de website is in dit geval Nederlandstalig, zowel aan de voorkant als aan de achterkant waar de administrator zorgt voor het installeren en inrichten van Kunena;
• de voorkant van de website toont geen inlogscherm en zonder Kunena is de website voor iedereen toegankelijk;
• na installatie en operationeel maken van Kunena hebben bezoekers van de website voor lezen toegang tot alle inhoud van het forum;
• de gebruikers die berichten willen plaatsen en op berichten willen reageren kunnen dat als ze zijn geregistreerd, toegelaten door de administrator en zijn ingelogd;
• het systeem geeft een registratie door een (nieuwe) gebruiker door aan de administrator. Dat gebeurt met een notificatie in de vorm van een zogenoemde Joomla systeem-e-mail. De administrator kan de registratie dan goedkeuren. Pas daarna kan een nieuwe gebruiker inloggen;
• bij het starten van een (discussie-)onderwerp (topic) moet de gebruiker kiezen voor een categorie waar dat onderwerp inpast.

4. Kunena installeren

Kunena installeren is makkelijk en daarna is er weinig nodig om het te laten werken, maar er zijn wel aandachtspunten.

PHP

Een van de aandachtspunten is de PHP-versie van de provider die actief is voor je website. Mijn ervaring is dat die zowel te laag als te hoog kan zijn. Dat levert dan foutmeldingen op. Het instellen van een passende PHP-versie doe je in wat vaak de DirectAdmin-omgeving is. In het artikel Eenvoudige variant opzetten Joomla-website is dat de algemene meer technische beheeromgeving van een hostingpakket. In mijn situatie ga ik daarvoor naar DirectAdmin > Controle Paneel > Extra programma's > Select PHP-version. Eind 2025 zegt de documentatie van Kunena dat de PHP-versie PHP 7.0.4 of groter moet zijn.

Twee Kunena-installatiepackages

Als je in de JED bij de subcategorie Forum bent (https://extensions.joomla.org/category/communication/forum/) (met de zoekfunctie van de JED zoeken op het woord forum is al voldoende) en je klikt daar op Kunena en vervolgens op de oranje knop voor downloaden, dan zie je daar de twee onderstaande downloads.

• voor het uploaden voor installatie een FTP-(File Transfer Protocol)-pakket gebruiken zoals FileZilla; is wat technisch en de volgende variant is makkelijker;
• de instelling voor wat je maximaal kunt uploaden in Joomla aanpassen. Over het algemeen is dat een PHP-instelling. Je provider weet waar je dat kunt veranderen. Bij mij is dat in DirectAdmin onder Advanced Features > Select PHP-version > Options en daar de waarde van twee variabelen ophogen: Upload_max_filesize en Post_max_size.

• sla de gedownloade packages in de vorm van ZIP-files op in een map;
• ga in de Joomla-backend naar Extensies > Beheren > Install en kies daar voor de tab Upload Package File;
• sleep de twee gedownloade ZIP-files naar het daarvoor bestemde vak op de pagina met de tab 'Install from folder'. Als alles goed gaat, dan krijg je 2 x de melding dat een installatie is geslaagd.

Kunena na installatie actief maken

Als het installeren gelukt is, dan zie je in de backend onder Componenten de component Kunena met daaronderhangend verschillende onderdelen zoals een Dashboard, Categorieën en Gebruikers voor gebruikersbeheer. Als je op die component Kunena klikt, dan kom je in het Dashboard van Kunena. Dit moet je minstens één keer doen om Kunena actief te maken.

Ook dan is het forum nog niet zichtbaar aan de voorkant van de website. Wel heeft de installatie er al voor gezorgd dat aan het hoofdmenu een menu-optie is toegevoegd met de naam Forum. Die menu-optie staat dan nog op inactief. Door ook deze menu-optie actief te maken (het rode rondje in de kolom Status aanklikken zodat er een groen vinkje verschijnt) wordt het forum ook zichtbaar als keuzemogelijkheid voor de bezoekers van de website. Klikt een bezoeker daar dan op, dan komt deze bezoeker direct in het forum. Dat ziet er dan al redelijk operationeel uit.

Nederlandstalig

Bij de installatie van het Kunena-talenpakket worden alleen de talen geïnstalleerd die al onderdeel zijn van de Joomla-installatie. Als de Joomla-website was ingesteld op Nederlandstalig, dan zorgt de installatie van Kunena dat het Nederlandse taalbestand van Kunena actief wordt. Wel levert de Nederlandse vertaling van Kunena aandachtspunten op zoals we hierna zullen zien.

5. De toegang tot het forum regelen

Zonder het aanpassen van de default instellingen van het geïnstalleerde Kunena-pakket kunnen bezoekers wel de berichten op het forum lezen, maar geen onderwerpen c.q. discussies c.q. topics starten of reacties plaatsen bij onderwerpen/topics/discussies. Dat is logisch. Want daarvoor moet duidelijk zijn wie wat start en wie wat plaatst. Dat kan alleen als een gebruiker geïdentificeerd en bekend is. Daarvoor is inloggen nodig. En daarvoor is het nodig dat een gebruiker/bezoeker zich eerst registreert.

Registreren en inloggen

Hier gaan we uit van de situatie dat iedereen toegang heeft tot de website en ook tot het forum op de website zolang het gaat om het lezen van de inhoud van het forum. Dat betekent onder andere dat de standaard na een Joomla-installatie aanwezige loginmodule op het niveau van de website niet nodig is en we die op nonactief zetten.

• ga in de backend naar Extensies en klik op Modules. Daar zie je deze module staan;
• klik op het groene vinkje aan het begin van de regel voor deze module. Het groene vinkje verdwijnt dan en ervoor in de plaats verschijnt een rood bolletje met daarin een kruisje. Aan de voorkant van de website kun je nu zien dat het venster voor inloggen is verdwenen.

Voor het forum op de website en dat is de component Kunena binnen de website, moet het wel mogelijk zijn om in te loggen en je daarvoor te registreren. Voor dat registeren voor het forum is het nodig om eerst op het niveau van de hele Joomlawebsite in te stellen dat registreren mogelijk is. Dat gaat als volgt:

• ga in de backend naar Gebruikers > Gebruikersbeheer en klik dan op Opties, dat is de knop rechtsboven in het scherm;
• ga naar de tab User options;
  • kies bij Gebruikersregistratie toestaan voor Ja;
  • kies bij Accountactivatie voor nieuwe gebruikers voor Admin of Administrator;
  • kies bij Notificatie e-mail aan administrators voor Ja.

• ga in de backend onder Componenten naar Kunena, zodat je in het Kunena Dashboard komt;
• klik op Configuratie;
• ga naar de tab Beveiliging;
• zet daar Publiek lezen/schrijven op Nee;
• klik op Opslaan of Opslaan en sluiten.

De Nederlandse vertaling werkt hier verwarrend. In de Engelse versie van Kunena staat bij het op Nee te zetten veld: Allow Guests to Post/Write. Post en write is hetzelfde. Dat vertalen naar lezen en schrijven klopt dus niet. Zet je het hier bedoelde veld op Nee, dan kunnen niet-ingelogde bezoekers, dus 'het publiek', inderdaad niet schrijven oftewel een bericht posten, maar ze kunnen wel de inhoud van het forum lezen. Bij het genoemde veld hoort dus te staan: Publiek schrijven. Als je dat op Nee zet dan kunnen alleen ingelogde gebruikers schrijven oftewel posten, hetgeen in de hier besproken situatie de bedoeling is.

Instellen van de Joomla systeem-e-mail

• ga naar Systeem > Algemene instellingen > de tab Server > de tab E-mailinstellingen;
  • zet de instelling Mailer op PHP mail;
  • zet Mailverzending of Send mail op Ja;
  • vul bij E-mail de e-mail van de administrator (of van iemand anders die voldoende rechten heeft om een registratie goed te keuren);
  • vul als reageren van een gebruiker ook mogelijk moet zijn ook in Reply to Email en Reply to name.

• een gebruiker zonder registratie klikt op de menu-optie Forum;
• deze gebruiker klikt binnen het forum op Inloggen;
  • de gebruiker klikt in het inlogvenster op Een account aanmaken, vult het gevraagde in en dient de aanvraag voor registratie in;
  • de website stuurt de gebruiker een systeem-e-mail met een activatielink;
  • de gebruiker klikt op die link om zijn ingediende aanvraag te activeren;
  • de administrator krijgt een e-mail met de melding dat een gebruiker een aanvraag voor registratie heeft ingediend en met een link voor om de aanvraag (wel of niet) goed te keuren;
  • als de aanvraag OK is, dan klikt de administrator op die link;
  • de gebruiker krijgt een e-mail met de melding dat zijn aanvraag is goedgekeurd en dat deze nu kan inloggen op het forum.

Nu kan de nieuwe gebruiker na inloggen op het forum onderwerpen/topics starten en reacties plaatsen. Ook ziet de gebruiker nu nieuwe knoppen zoals voor het profiel van de gebruiker, het account van de gebruiker (het rondje met een eigen afbeelding of een gestileerd poppetje) en een knop Mijn onderwerpen.

Een aandachtspunt hierbij is dat Joomla-systeem-e-mail soms in de e-mail-spam-box van een gebruiker terecht komt. Hoe daarvoor via de website te waarschuwen, laat ik over aan de vindingrijkheid van de administrator c.q. bouwer van de website en het forum.

6. De belangrijkste instellingen van Kunena

Na installeren van Kunena staat er in de backend onder Componenten een component met de naam Kunena. Als je daarop klikt dan kom je in het Dashboard van Kunena. Daar zie je, zoals hieronder, meerdere ingangen om het forum in te stellen.

Categorieën

In Kunena zit een structuur om onderwerpen die bij elkaar horen ook bij elkaar te zetten. Dat gebeurt met categorieën en secties waarbij je secties kunt zien als categorieën op het hoogste niveau vlak onder wat in de Engelstalige versie Top level heet. Die structuur wordt zichtbaar als je een nieuwe categorie aanmaakt. Klikken op de button Nieuwe categorie levert een scherm op met in te vullen velden. Het eerste veld heet in de Nederlandstalige versie Hoofd en wat in dat veld default staat ingevuld is Hoofdcategorie. Dat is allebei verwarrend. In het Engels heet dat veld Parent, wat in de digitale wereld de betekenis heeft van één kant van een ouder-kind-relatie, en de defaultwaarde van dit veld is in de Engelstalige versie Top level. Een vertaling naar respectievelijk Ouder en Hoogste niveau zou in beide gevallen als 1:1-vertaling zowel simpeler als beter zijn. De erbij staande uitleg achter Hint is ook vreemd, niet omdat dit fout vertaald is, maar Top Level is in die uitleg gewoon niet vertaald. Er staat nu dat je als je een nieuwe sectie wilt maken, je in het veld moet kiezen voor de waarde Top level. Maar die waarde kun je niet kiezen. Je moet kiezen voor het hoogste niveau en dat is in de Nederlandstalige versie de waarde Hoofdcategorie.

• een sectie Hoofdforum
• een categorie Welkom;
• een categorie Ideeënbus;
• een bericht/post in de categorie Welkom met als onderwerp/titel Welkom bij Kunena!.

Als je als bezoeker of als ingelogde gebruiker van het forum, dus aan de voorkant/frontendkant, linksboven op Index klikt, dan zie je de twee genoemde categorieën.

Als je het simpel houdt dat werk je verder met het Hoofdforum en maak je daarbinnen categorieën. Voor een voorbeeld gaan we uit van een Joomla gebruikersgroep met een bestuur en bijeenkomsten. Je kunt dan denken aan bijvoorbeeld de categorieën Voorstellen-agendapunten, Vragen-Joomla, Vragen-extensies en Bestuurszaken.

• ga in de backend onder Componenten naar Kunena, zodat je in het Kunena Dashboard komt;
• klik op Categorieën;
• klik op Nieuwe categorie;
• kies in het veld Hoofd voor Hoofdforum;
• vul bij Naam de naam van de nieuwe categorie in;
• kies bij Geplaatst voor Geplaatst (is hetzelfde als gepubliceerd, dus als vertaalresultaat wederom jammer);
• klik op Opslaan of Opslaan en sluiten.

Wat in het Nederlands Hoofdcategorie heet, is dus het hoogste niveau waar secties en categorieën onder hangen. Onder dat hoogste niveau kun je ook een tweede sectie maken. Elke sectie valt dus onder dit hoogste niveau en categorieën vallen altijd binnen een bestaande sectie die je kiest als je een categorie aanmaakt. De structuur is dus: 1) Top level = het hoogste niveau en onhandig vertaald naar Hoofdcategorie, daaronder op niveau 2) secties, in het Engels heet dit ook sections, dus het na een installatie van Kunena aanwezige Hoofdforum is een sectie (!) met het Top level = hoogste niveau = Hoofdcategorie als parent/ouder, en daaronder op niveau 3) (als childs) de (echte) categorieën. Als je deze structuur goed in je hoofd hebt en weet welke strings wat onhandig vertaald zijn, dan moet het goed kunnen gaan. De uitleg die bij het genoemde eerste veld Hoofd staat is overigens op het genoemde niet vertaalde Top level na wel OK en in overeenstemming met de hier zojuist beschreven structuur.

Ook in de Engelstalige versie is niet alles 100% logisch. Want zoals al uitgelegd kun je met klikken op New category/Nieuwe categorie ook een sectie maken en dat komt pas logisch over als je begrijpt dat hier sprake is van twee niveaus en dat secties eigenlijk ook een soort categorieën zijn, maar dan op een hoger niveau dan de 'echte' categorieën, de categorieën waarin je een onderwerp aanmaakt door het plaatsen van een post.

Secties en categorieën kun je ook verwijderen. In het onderdeel Categorieën van het Dashboard zie je welke secties en categorieën er zijn onder het hoogste niveau. Dat verwijderen van een sectie of categorie doe je door deze aan te vinken en daarna te klikken op Verwijderen. Maar er moet altijd wel minstens één sectie blijven bestaan en binnen zo'n sectie minstens één categorie. Is dat niet het geval dan kan een gebruiker aan de voorkant binnen het forum wel klikken op Nieuw onderwerp, maar dan levert dat een foutmelding op. Dat is omdat een post voor een nieuw onderwerp altijd een plek moet krijgen in een bestaande categorie en een bestaande categorie moet altijd vallen onder een bestaande sectie.

Modereren

In veel gevallen is het nodig dat je de communicatie en interactie op een forum in goede banen leidt. Dat heet modereren. Moderen kan bestaan uit het verplaatsen van een onderwerp naar een categorie waar het onderwerp beter bij past tot het verwijderen van berichten van gebruikers die zich niet houden aan de regels van het forum; denk aan grove taal of ongewenste plaatjes.

• ga in de backend onder Componenten naar Kunena zodat je in het Dashboard komt;
• kies daar voor het onderdeel Gebruikers en selecteer een gebruiker;
• ga naar de tab Moderatie;
• zet Is moderator in de eerste kolom op Ja;
• stel in de tweede kolom in of je de gebruiker moderator maakt voor alles of een deel van het forum en in dat laatste geval voor welk deel;
• klik op Opslaan of Opslaan en sluiten.

Als beheerder/administrator kun je ook zelf modereren. Je logt dan aan de voorkant in op het forum met je administratoraccount. Daarna heb je de beschikking over alle knoppen die beschikbaar zijn voor modereren.

Meer gedetailleerde rechten

Vervolgens kun je daar het een en ander instellen. Dat vereist dan wel enig inzicht in hoe het systeem van gebruikersgroepen en toegangsniveaus binnen Joomla werkt.
Bij categorieën, niet zijnde secties, kun je nog meer regelen onde de tab Forumbeveiliging en toegang, zoals het sluiten van een categorie voor nieuwe onderwerpen en reacties en de keuze dat ingezonden berichten moeten worden goedgekeurd voordat ze op het forum verschijnen.

Documentatie

Uitgebreide en goede documentatie vind je op https://www.kunena.org/docs/en.

Ook is er een forum, op https://www.kunena.org/forum/index.

7. Meer mogelijkheden

Meer instellingen bij Configuratie

Er zijn nog tientallen zo niet honderden andere mogelijkheden om Kunena in te stellen. Met name het onderdeel Configuraties in het Kunena-dashboard bevat er vele onder de verschillende tabs van dit onderdeel. Onder de tab Frontend kun je daar instellen hoe de voorkant van het forum eruit ziet. Onder de tabs Gebruikers en Avatars kun je veel instellen met betrekking tot de gebruikers van het forum. De tab Beveiliging kwam al langs bij het kopje Registreren en inloggen in paragraaf 5 van dit artikel. Onder de tab Uploads regel je wat gebruikers aan bijlagen mogen toevoegen aan hun berichten. Interessant zijn ook de mogelijkheden die je vindt in het dashboardonderdeel Gereedschap. Je treft er tools aan die je verwacht in een te betalen professionele versie. Het bevestigt het beeld dat je met alleen de gratis versie van Kunena al meer mogelijkheden hebt dan waar je in veel gevallen aan toe zult komen.

Plugins en meer extensies

Naast diverse gratis en betaalde extra extensies voor Kunena die je aanvullend kunt installeren, worden bij de installatie van Kunena verschillende plugins automatisch geïnstalleerd. Enkele staan na installatie al op actief, maar verschillende daarvan ook niet. In het dashboardonderdeel Plugins kun je zien wat al wel geïnstalleerd is maar nog niet actief. Ook daar valt dus nog van alles te ontdekken.

Verschillende extensies staan in de JED op https://extensions.joomla.org/extension/communication/forum/kunena maar niet allemaal. Ook op de website van Kunena zelf vind je extra extensies en ook templates, voor een deel te betalen en meer bedoeld voor professioneel gebruik.

Tenslotte

Ik ben geen expert, maar wat ik schrijf moet wel kloppen vind ik. Dus als je iets vindt in deze tekst dat niet klopt, meld het dan gerust. Onder 'Over A3S' en dan Contactgegevens vind je mijn e-mailadres.

Hoewel vragen stellen over Kunena misschien beter past op een forum, kan dat als je wilt ook richting mij. Als het direct te maken heeft met wat ik in dit artikel uitleg, dan zal ik een vraag per e-mail beantwoorden binnen de mogelijkheden en de tijd die ik daarvoor heb.

Tenslotte meld ik nog dat ik voor de ongelukkige vertalingen die ik in deze tekst noemde, inmiddels verbetervoorstellen heb gedaan. In de hiervoor genoemde documentatie van Kunena staat in hoofdstuk 5 Languages onder Transifex hoe dat kan op het Kunena-deel van de website Transifex.com. Het webadres van dat Kunena-deel daar is https://www.transifex.com/Kunena-Forum/Kunena/dashboard. Je moet je wel in een en ander verdiepen voordat het je lukt om daar datgene te vinden waarvoor je een verbetervoorstel wil doen en om zo'n voorstel daar ook in te voeren en op te slaan. Verbetervoorstellen worden overigens pas verwerkt en zichtbaar in de Kunena-taalbestanden als van de package daarvoor een nieuwe versie uitkomt, waarbij ik ervan uitga dat ergens onderweg ook nog wel een controle wordt uitgevoerd op het nuttig en juist zijn van gedane verbetervoorstellen. Ik ga hier niet nog uitgebreider uitleggen hoe Transifex werkt en wat je nog meer moet en kunt doen om daar de gewenste voorstellen te doen, want dan wordt dit een handleiding voor Transifex, maar in een post van mij hierover op het Kunena-forum kun je hierover nog wel iets meer lezen. Die post kun je vinden op het webadres https://www.kunena.org/forum/42-Dutch/162850-nederlandse-vertaling?start=0.